Je tekst is af. Maar hij voelt nog stroperig. Te lang, te vol, niet scherp genoeg. En dus haakt je lezer af. Zonde, want je had wel een boodschap om te vertellen. Alleen zit die verstopt onder te veel woorden. In deze blog leren we je kort en bondig schrijven.
Lezers haken snel af. Zeker online. Niet zo gek, want we lezen met z’n allen steeds sneller en selectiever. Lange, omslachtige teksten kosten moeite. En moeite betekent: wegklikken.
Kort en bondig schrijven helpt. Je maakt het je lezer makkelijk. Die ziet meteen wat je bedoelt, zonder te zoeken of te herlezen. Dat zorgt voor meer aandacht, meer begrip en meer actie.
En er is nog een voordeel: ook je boodschap wordt sterker. Door te schrappen, dwing je jezelf om keuzes te maken. Wat wil je écht zeggen? En wat is overbodig?
Zo schrijf je kort en bondig
Goed nieuws: kort en bondig schrijven kun je leren. Met een paar simpele tips wordt je tekst direct korter én duidelijker. Dit zijn 4 tips die je meteen kunt toepassen.
Tip 1: Begin met het belangrijkste
Veel teksten nemen een lange aanloop. Ze leggen eerst uit wat ze gaan doen, voordat ze het doen. Dat kost aandacht van je lezer.
Draai het om. Begin met je boodschap.
Voorbeeld:
- Niet: In deze blog leggen we uit hoe je korter kunt schrijven.
- Wel: Wil je korter schrijven? Begin met schrappen
Of:
- Niet: Steeds meer organisaties vinden het belangrijk om duidelijk te communiceren
- Wel: Duidelijk schrijven wordt steeds belangrijker
Je lezer ziet meteen waar het over gaat. Dat geeft houvast. En het maakt de kans groter dat iemand doorleest.
Tip: Lees je eerste alinea terug en stel jezelf de vraag: staat de kern in de eerste zin? Zo niet, ‘m daar neer!
Tip 2: Schrap overbodige woorden
Schrijven is schrappen. En dat is best lastig. Kijk toch nog maar eens kritisch naar je tekst en gooi alle ballast overboord. Kill your darlings. Je komt er snel achter dat een goede tekst eigenlijk helemaal niet zo veel woorden nodig heeft. De kortste Nederlandse zin telt zelfs maar drie letters: ‘U at.’
In veel teksten staan woorden die niets toevoegen. Ze maken zinnen langer, maar niet duidelijker.
Dit zijn typische opvulwoorden:
- eigenlijk
- best
- vaak
- heel
- een beetje
- misschien
- wel
- namelijk
- dus
- in principe
Voorbeeld:
- Niet: Dit is eigenlijk best een heel goed voorstel
- Wel: Dit is een goed voorstel
Tip: Zoek in je tekst eens op woorden als ‘heel’, ‘eigenlijk’ en ‘vaak’. Grote kans dat je ze kunt schrappen zonder iets te verliezen. En bedenk bij jezelf: wat is jouw stopwoord?
Tip 3: Maak zinnen korter
Lange zinnen vragen meer aandacht. Je lezer moet ze vaker opnieuw lezen om ze goed te begrijpen. Korte zinnen zijn duidelijker en houden het tempo erin.
Voorbeeld:
- Niet: Als je je tekst duidelijker wilt maken, is het belangrijk dat je kritisch kijkt naar je zinnen en deze waar nodig inkort zodat ze beter leesbaar worden
- Wel: Wil je je tekst duidelijker maken? Kijk kritisch naar je zinnen. Kort ze in waar nodig.
Nog een:
- Niet: In veel gevallen kan het helpen om je tekst nog eens goed door te lezen en te kijken waar je zinnen kunt inkorten
- Wel: Lees je tekst nog eens door. Kijk waar je zinnen kunt inkorten.
Tip: zie je een lange zin met meerdere komma’s? Knip die op. Vaak kun je er twee of drie zinnen van maken.
Tip 4: Schrijf actief
Passieve zinnen maken je tekst langer en vager. Vaak laten ze ook weg wie iets doet. Actief schrijven maakt je tekst korter en duidelijker.
Voorbeeld:
- Niet: De tekst wordt door de schrijver ingekort
- Wel: De schrijver kort de tekst in
- Niet: Er wordt door het team gewerkt aan een oplossing
- Wel: Het team werkt aan een oplossing
Tip: Let op woorden als ‘wordt’, ‘werd’ en ‘is’. Dat zijn vaak signalen van een passieve zin.
Keuzes maken
Kort en bondig schrijven draait om keuzes. Durf te schrappen. Zet je boodschap voorop. Zo maak je het jezelf (én je lezer) niet moeilijker dan nodig is.
Het resultaat? Een tekst die sneller leest en beter blijft hangen.
Wil jij nog meer tips over helder schrijven?
Bekijk ook onze training en leer wat heldere teksten jouw organisatie opleveren, en hoe je heel simpel kort, helder en toegankelijk leert schrijven.